Giáo dục, học nghề, học ngoại ngữ và đào tạo online đã trở thành một phần gần như bắt buộc trong công việc của người đi làm ngành công nghệ mà đội ngũ chúng tôi đã có dịp làm việc cùng. Hầu như tháng nào cũng có đồng nghiệp hay bạn đọc nhắn hỏi nên bắt đầu từ đâu. Câu hỏi nghe thì đơn giản, nhưng trả lời thì không. Thời gian rảnh của người đi làm rất ít, trong khi lượng kiến thức cần cập nhật lại tăng từng ngày.
Bài viết này tổng hợp những gì chúng tôi rút ra sau nhiều năm theo dõi xu hướng đào tạo trực tuyến. Có những nền tảng chúng tôi đã tự thử nghiệm, nhất là các khoá tiếng Anh và kỹ năng công nghệ dành cho dân văn phòng. Hy vọng các gợi ý bên dưới giúp bạn hình dung một lộ trình học rõ ràng hơn, thay vì chạy theo mọi khoá học đang quảng cáo rầm rộ.
Vì sao giáo dục, học nghề và học ngoại ngữ đang chuyển dịch lên online
Vài năm gần đây, ranh giới giữa lớp học truyền thống và lớp học trực tuyến gần như đã mờ đi. Nhiều trường nghề, trung tâm ngoại ngữ và cả công ty công nghệ đều đưa chương trình đào tạo lên nền tảng số. Lý do khá dễ hiểu: người đi làm không còn đủ thời gian để di chuyển đến lớp cố định vài buổi mỗi tuần.
Chúng tôi từng làm việc với một khách hàng trong ngành xuất nhập khẩu. Anh cần học tiếng Anh thương mại để đàm phán với đối tác nước ngoài, nhưng lịch công tác thay đổi liên tục theo mùa hàng. Giải pháp cuối cùng là chuyển sang học online với khung giờ linh hoạt. Có tuần anh học buổi tối, có tuần lại dồn vào cuối tuần tuỳ tình hình thực tế. Nhờ vậy anh vẫn duy trì được tiến độ mà không phải bỏ dở công việc.
Học nghề trực tuyến cũng đi theo hướng tương tự. Nhiều bạn trẻ muốn chuyển sang công nghệ thông tin nhưng không thể nghỉ việc để học toàn thời gian. Các khoá lập trình, thiết kế hay phân tích dữ liệu dạng bootcamp online ra đời chính để đáp ứng nhu cầu này. Học viên đi làm ban ngày, học buổi tối và làm bài thực hành vào cuối tuần. Sau vài tháng, nhiều người đã đủ năng lực để chuyển hướng nghề nghiệp mà không cần gián đoạn thu nhập.
Học ngoại ngữ online: nên chọn hình thức nào cho người đi làm
Mỗi người phù hợp với một kiểu học khác nhau. Người bận rộn và chưa đủ tự giác thường cần một người kèm sát để giữ động lực. Người đã có nền tảng và chỉ cần luyện phản xạ thì lại hợp với lớp nhóm nhỏ hoặc ứng dụng tự học có lộ trình rõ ràng.
Đội ngũ chúng tôi từng thử học 1 kèm 1 cho vài thành viên marketing, những người cần dùng tiếng Anh để trao đổi trực tiếp với khách hàng nước ngoài. Kết quả khá rõ: tốc độ tiến bộ nhanh hơn hẳn so với lớp đông người trước đó, vì giáo viên có thể sửa lỗi ngay trong buổi học. Nếu bạn muốn hiểu kỹ hơn về lợi ích cụ thể của việc học tiếng Anh online 1 kèm 1, đây là hướng đáng cân nhắc khi bạn có ít thời gian nhưng cần tiến bộ trong thời gian ngắn.
Ngoài hai hình thức trên, một số bạn trong đội ngũ còn kết hợp thêm ứng dụng tự học để luyện từ vựng và phát âm mỗi ngày. Cách này tiện khi bạn học tranh thủ lúc di chuyển hay chờ đợi. Tuy nhiên ứng dụng khó thay thế hoàn toàn giáo viên khi cần luyện phản xạ giao tiếp thực tế. Với người đi làm, chúng tôi thường gợi ý kết hợp cả hai: ứng dụng cho từ vựng, giáo viên cho phản xạ và sửa lỗi.
Một câu hỏi khác chúng tôi hay gặp là có nên bỏ hẳn lớp truyền thống để chuyển sang học online hay không. Nếu bạn đã quen tự giác và ưu tiên sự linh hoạt về giờ giấc, việc tham khảo những lưu ý về giáo dục và học online hiệu quả sẽ giúp bạn quyết định chắc tay hơn. Đừng chọn một hình thức chỉ vì thấy nhiều người xung quanh đang theo học.
Học nghề số song song với ngoại ngữ: kỹ năng công nghệ nền tảng cần có
Bên cạnh ngoại ngữ, kỹ năng công nghệ cũng là thứ người đi làm khó có thể bỏ qua. Bạn không cần trở thành lập trình viên. Nhưng hiểu cách vận hành của phần mềm quản lý, công cụ marketing hay các nền tảng bán hàng sẽ giúp công việc trơn tru hơn rất nhiều.
Đội ngũ chúng tôi từng hỗ trợ một doanh nghiệp nhỏ trong ngành bán lẻ chuyển đổi số. Nhân sự ở đó chủ yếu quen bán hàng trực tiếp, gần như chưa dùng phần mềm quản lý đơn hàng hay công cụ chạy quảng cáo. Sau một khoá đào tạo ngắn về kiến thức nền tảng, họ đã tự vận hành được gian hàng online mà không cần thuê thêm nhân sự kỹ thuật.
Với người làm kinh doanh nhỏ hoặc quản lý cửa hàng, các kỹ năng nên học trước thường khá cụ thể. Biết đọc báo cáo trên phần mềm quản lý bán hàng. Biết lên lịch đăng bài mạng xã hội bằng công cụ có sẵn. Hiểu sơ bộ cách chatbot chăm sóc khách hàng vận hành. Những kỹ năng này không đòi hỏi nền tảng lập trình, nhưng tiết kiệm đáng kể thời gian xử lý thủ công mỗi ngày.
Học nghề số không nhất thiết phải chuyên sâu như kỹ sư phần mềm. Phần lớn người đi làm chỉ cần nắm logic cơ bản: dữ liệu được lưu ở đâu, các phần mềm kết nối với nhau thế nào, và công cụ tự động hoá nào có thể thay thế những thao tác lặp đi lặp lại. Khi phần nền tảng này đã vững, việc học thêm bất kỳ công cụ mới nào cũng nhẹ nhàng hơn nhiều. Một số thành viên trong đội ngũ còn tìm hiểu thêm những lĩnh vực có vẻ không liên quan trực tiếp, như học đầu tư chứng khoán online cho người mới, để quản lý tài chính cá nhân tốt hơn. Họ cho rằng cách tiếp cận cũng áp dụng được cho việc học nghề nói chung: chia nhỏ kiến thức, học đều và không nóng vội.
Một câu chuyện thực tế từ đội ngũ chúng tôi
Có một bạn trong đội ngũ từng cùng lúc theo học tiếng Anh giao tiếp online và một khoá nghề ngắn hạn về phân tích dữ liệu. Ban đầu bạn khá lo, vì sợ ôm quá nhiều thứ cùng lúc sẽ không học nổi thứ nào ra hồn.
Chúng tôi cùng bạn lập một lịch học khá cụ thể. Mỗi sáng trước giờ làm, bạn dành hai mươi phút nghe tiếng Anh qua ứng dụng. Ba buổi tối trong tuần học khoá phân tích dữ liệu, những ngày còn lại dành cho ôn tập và làm bài tập nhỏ. Sau khoảng bốn tháng, bạn tự tin hơn hẳn khi trao đổi công việc bằng tiếng Anh, đồng thời tự làm được các báo cáo dữ liệu cơ bản mà trước đây phải nhờ người khác.
Tất nhiên, câu chuyện này không đúng với tất cả mọi người, vì tốc độ tiếp thu của mỗi người một khác. Không phải lịch dày đặc nào cũng hợp với ai cũng được. Điều chúng tôi muốn nhấn mạnh là kết hợp giáo dục, học nghề, học ngoại ngữ và đào tạo online hoàn toàn khả thi, miễn là có kế hoạch rõ ràng từ đầu và biết lượng sức mình.
Cách chọn nền tảng đào tạo online đáng tin cậy
Thị trường đào tạo trực tuyến hiện có rất nhiều lựa chọn, từ trung tâm ngoại ngữ lớn đến các nền tảng học nghề mới nổi. Để tránh mất thời gian và tiền bạc, khi tư vấn cho bạn bè hoặc khách hàng đang phân vân, chúng tôi thường nhắc đến mấy tiêu chí sau.
- Giáo viên hoặc chuyên gia có hồ sơ rõ ràng, kinh nghiệm thực tế có thể kiểm chứng chứ không chỉ có bằng cấp trên giấy.
- Lộ trình chia theo giai đoạn, có mục tiêu đo lường được sau mỗi tháng.
- Học phí và các khoản phát sinh được công khai ngay từ đầu.
- Có đội ngũ hỗ trợ trong và sau khoá học, nhất là với khoá nghề cần nhiều thực hành.
- Có cộng đồng học viên để giữ động lực, vì học một mình lâu dài rất dễ bỏ cuộc.
Vài dấu hiệu nên cảnh giác
Nếu một nền tảng liên tục thúc ép bạn đóng học phí ngay trong ngày, hoặc cam kết chắc chắn bạn sẽ giỏi ngoại ngữ hay thành thạo kỹ năng công nghệ chỉ sau vài tuần, bạn nên xem xét kỹ hơn. Đào tạo thực chất luôn cần thời gian. Một đơn vị đáng tin thường sẵn sàng cho bạn học thử trước khi bạn quyết định đóng học phí trọn khoá. Bạn cũng có thể tham khảo thêm các trang bán hàng online nổi tiếng để hiểu cách các nền tảng số vận hành và so sánh sự minh bạch giữa các đơn vị.
Sắp xếp lịch học ngoại ngữ và công nghệ mà không bị quá tải
Nhiều người bỏ cuộc giữa chừng không phải vì thiếu năng lực, mà vì lịch học chồng lên công việc và đời sống cá nhân. Chúng tôi thường khuyên bắt đầu với khối lượng nhỏ, chẳng hạn ba mươi phút mỗi ngày, thay vì đặt mục tiêu quá cao ngay tuần đầu.
Việc học ngoại ngữ và kỹ năng công nghệ nên xen kẽ nhau thay vì dồn vào cùng một khung giờ. Buổi sáng dành cho phản xạ ngôn ngữ, buổi tối dành cho thực hành công cụ hoặc bài tập kỹ thuật. Cách chia này giúp đầu óc không bị quá tải vì cùng một loại thông tin trong thời gian dài.
Chúng tôi cũng hay nhắc học viên đánh giá lại tiến độ mỗi hai đến bốn tuần. Nếu thấy quá sức, hoàn toàn có thể giảm khối lượng thay vì cố gồng theo kế hoạch ban đầu. Đào tạo online vốn linh hoạt, và chính sự linh hoạt đó là lợi thế lớn so với cách học truyền thống.
Giáo dục, học nghề, học ngoại ngữ và đào tạo online giờ không còn là những khái niệm tách rời nhau. Với người đi làm trong ngành công nghệ, học song song ngoại ngữ và kỹ năng số đang dần trở thành điều bình thường thay vì một lựa chọn nâng cao. Chúng tôi tin rằng chỉ cần một lộ trình rõ ràng, một nền tảng đào tạo đáng tin và sự kiên trì vừa đủ, bất kỳ ai bận rộn đến đâu cũng có thể từng bước xây dựng cả hai năng lực này.